Stłuszczenie wątroby – coraz poważniejszy problem

Treść
Stłuszczeniowa choroba wątroby charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem lipidów w komórkach wątroby, hepatocytach. Stłuszczenie wątroby jest chorobą wywołaną wieloma współistniejącymi czynnikami, między innymi: narażenie na substancje toksyczne, alkohol, niektóre leki, zaburzenia metabolizmu lipidów, insulinooporność, stres oksydacyjny, nadwaga lub otyłość.
Rozwój choroby jest powolny. U około 20–25% pacjentów z NAFLD (NAFLD, non-alcoholic fatty liver disease) po 10 latach trwania choroby rozwija się niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby (NASH, non-alco-holic steatohepatitis), a u około 10% z nich po kolejnych 10 latach trwania choroby nastąpi zwłóknienie tkanki i rozwinie się marskość wątroby. U tych chorych istnieje też ryzyko rozwoju raka wątroby.
Zachorowalność na niealkoholową stłuszczeniową chorobę wątroby (NAFLD) rośnie i stanowi coraz większy problem z uwagi na odległe konsekwencje tej choroby – marskość wątroby, czy rak wątroby. Do wzrostu zachorowań przyczynia się postęp cywilizacyjny, zwyczaje dietetyczne i brak aktywności fizycznej.
Dane wskazują, że niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby występuje u:
- Ø około 50% osób z dyslipidemią,
- Ø około 70% osób z cukrzyca typu 2
- Ø i nawet 90% osób z otyłością olbrzymią (BMI ≥40 kg/m2).
Czynniki zwiększające ryzyko rozwoju i postępu choroby to nadciśnienie, cukrzyca typu 2 i otyłość (zwiększają to ryzyko 10-krotnie!!!).
Należy też podkreślić, że około 7% przypadków NAFLD występuje w populacji osób o prawidłowej masie ciała (BMI 20–24,9 kg/m2) i nie obciążonych współistniejącymi chorobami.
Choroba rozwija się podstępnie, początkowo bezobjawowo. Niekiedy może wystąpić uczucie przewlekłego zmęczenia lub uczucie dyskomfortu w prawym podżebrzu. Wystąpienie objawów jak bóle brzucha, wodobrzusze, czy żółtaczka świadczą już o zaawansowaniu choroby.
Leczenie niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby to przede wszystkim modyfikacja stylu życia, zmiana nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Ważne jest ograniczenie w diecie cukrów i tłuszczów nasyconych na rzecz tłuszczów jedno- i wielonienasyconych.
W leczeniu niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby stosuje się leki zwiększające wrażliwość receptora insulinowego, poprawiające metabolizm glukozy, statyny regulujące gospodarkę lipidową, antyoksydanty oraz leki regenerujące komórki wątrobowe i zapobiegające zwłóknieniu. Należy pamiętać, że leczenie wymaga stosowania leków, a nie suplementów i że jest to proces długotrwały, trwający zazwyczaj kilka miesięcy.
We wczesnych stadiach niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby, oprócz leczenia chorób towarzyszących, należy stosować leki poprawiające funkcje komórki wątrobowej. Część z tych leków dostępna jest bez recepty, co pozwala na wczesne rozpoczęcie leczenia w chwili, kiedy pacjent stwierdza u siebie czynniki ryzyka rozwoju tej choroby.
Jedną z najbardziej znanych substancji wspierających regeneracją wątroby jest sylimaryna. Badania kliniczne udowodniły istotny hepatoprotekcyjny efekt sylimaryny ze znacznym zmniejszeniem poziomu transaminaz (aminotransferazy alaninowej - ALT oraz aminotransferazy asparaginianowej - AST) i poprawą profilu lipidowego oraz wrażliwości na insulinę.
Lecznicze działanie sylimaryny opiera się̨ na dwóch mechanizmach:
- po pierwsze sylimaryna zmienia strukturę̨ zewnętrznej błony komórkowej hepatocytów, co nie pozwala na przenikanie substancji hepatotoksycznych do komórek,
- po drugie, sylimaryna stymuluje działanie jąderkowej polimerazy A, co wpływa na zwiększenie syntezy protein rybosomalnych. W ten sposób pobudza zdolność regeneracyjną wątroby i stymuluje regenerację hepatocytów.
Lagosa jest lekiem, który zawiera najwyższą dawkę sylimaryny w 1 tabletce (150mg). Cechuje się bardzo wygodnym dawkowaniem – jest to tylko 1 tabletka dwa razy dziennie. Takie dawkowanie sprawia, że terapia jest również ekonomiczna, co ma duże znaczenie przy leczeniu trwającym zazwyczaj 3-6 miesięcy.
Więcej informacji na temat tego leku dostępne jest na stronie www.lagosa.pl
- 1. P Rajewski et al. Niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (NAFLD) — etiologia, rozpoznanie, leczenie w świetle aktualnej wiedzy. Forum Medycyny Rodzinnej 2020, tom 14, nr 1, 1–10
- 2. P. Gulbicka. Współczesne terapie niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby. Forum Zaburzeń Metabolicznych 2018, tom 9, nr 4, 168–174
- 3. M. Hartleb et al.Postępowanie z chorymi na niealkoholową Stłuszczeniową chorobę wątroby. Zalecenia Polskiej Grupy Ekspertów NAFLD 2019. Medycyna Praktyczna (2019; 10: 47–74)
- 4. P.Siudem, K.Parandowska Sylimaryna jako lek i suplement diety. Lek w Polsce. VOL 28 NR 09’18 (328)
- 5. T. MANUC et al., Sylimarin Versus Essential Phospholipids in Metabolic Associated Steatotic Liver Disease (MASLD) – A Prospective Comparative Randomized Trial Teodora MANUC. MAEDICA – a Journal of Clinical Medicine 2024; 19(1): 9-16
- 6. ChPL Lagosa
- 7. Seyed Jalal Hashemi et al. A Placebo-Controlled Trial of Silymarin in Patients with Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Hepatitis Monthly 2009; 9(4): 265-270
- 8. ChPL Lagosa
Nazwa produktu leczniczego: Lagosa, tabletki drażowane (Silybi mariani extr. siccum). Skład jakościowy i ilościowy: Jedna tabletka drażowana zawiera: 240,0 mg suchego ekstraktu z ostropestu plamistego (Frukt. Cardui mariae) odpowiadającego 150 mg sylimaryny w przeliczeniu na sylibinę. Postać farmaceutyczna: Tabletki drażowane. Wskazania do stosowania: Stany po uszkodzeniach wątroby spowodowanych działaniem związków toksycznych; jako leczenie wspomagające w przewlekłych stanach zapalnych wątroby. Dawkowanie i sposób podawania: Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: jedna tabletka drażowana dwa razy na dobę. Tabletki powinny być przyjmowane z odpowiednią ilością płynu. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze zawarte w preparacie. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania: Brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci. Lek zawiera laktozę, nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy (typu Lappa) lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Działania niepożądane: Sporadycznie występuje lekkie działanie przeczyszczające. Przedawkowanie: Nie stwierdzono żadnego przypadku zatrucia. Nie jest znane antidotum w przypadku przedawkowania. Należy podjąć leczenie objawowe. Podmiot odpowiedzialny: Wörwag Pharma GmbH & Co. KG, Flugfeld-Allee 24, 71034 Böblingen, Niemcy. Pełna informacja o leku dostępna na życzenie. Informacja medyczna: Woerwag Pharma Polska Sp. z o.o. ul. Dziekońskiego 1, 00-728 Warszawa, tel. 22 863 72 81, fax 22 877 13 70. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 8181, wydane przez Ministra Zdrowia. Kategoria dostępności: Lek wydawany bez recepty.
