Materiały / Stan przedcukrzycowy nie boli. Jak bezpłatnie sprawdzić glukozę

Powrót do materiałów
Artykuł

Stan przedcukrzycowy nie boli. Jak bezpłatnie sprawdzić glukozę

14 listopada 2026
Stan przedcukrzycowy nie boli. Jak bezpłatnie sprawdzić glukozę

Treść

14 listopada przypada Światowy Dzień Cukrzycy. Hasło kampanii 2026 to „Early action on diabetes”: wcześniejsze rozpoznanie, dostęp do kompleksowej opieki i mniej stygmatyzacji. Żeby działać wcześnie, trzeba najpierw znać swój wynik.

Co wiemy o skali

W polskim badaniu WOBASZ II (dane z lat 2013-2014) nieprawidłową glikemię na czczo stwierdzono u 18,4% badanych dorosłych. W poprzedniej edycji, WOBASZ I (2003-2005), było to 9,3%.

Czego ta liczba nie mówi

To wynik pojedynczego pomiaru, a dane mają ponad dziesięć lat. Nieprawidłowa glikemia na czczo nie jest rozpoznaniem cukrzycy. Nie wolno więc pisać, że prawie co piąty Polak choruje. Korzystamy z abstraktu publikacji, pełny tekst jest płatny.

Trzy bezpłatne ścieżki, wszystkie przez POZ

  • Bilans „Moje Zdrowie”: dla osób ubezpieczonych od 20. roku życia, w wieku 20-49 lat co 5 lat, od 50. roku życia co 3 lata. Pakiet podstawowy zawiera glukozę, a także morfologię, kreatyninę, lipidogram, TSH i badanie ogólne moczu.
  • Zlecenie lekarza POZ w związku z prowadzonym leczeniem: m.in. glukoza, HbA1c i test obciążenia glukozą.
  • Opieka koordynowana w POZ: ścieżka diabetologiczna obejmuje cukrzycę i stan przedcukrzycowy. To indywidualny plan opieki medycznej, edukacja zdrowotna i porady dietetyka.

Co zrobić z wynikiem

Omów go z lekarzem POZ. Nie podajemy tu wartości progowych: pojedyncza liczba nie zastępuje oceny lekarza, który zna Twoje choroby, leki i przygotowanie do badania.

Pierwszy krok

Zadzwoń do swojej przychodni i zapytaj o bilans „Moje Zdrowie” albo o zlecenie badania.

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Źródła

WHO, Światowy Dzień Cukrzycy 2026 - who.int/campaigns/world-diabetes-day/2026; WOBASZ I i II, Diabetic Medicine (abstrakt) - onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/dme.14333; pacjent.gov.pl, program „Moje Zdrowie” - pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie; pacjent.gov.pl, badania zlecane przez lekarza POZ - pacjent.gov.pl/jakie-badania-moze-zlecic-lekarz-poz; NFZ, opieka koordynowana w POZ - nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-opieka-koordynowana-w-poz-co-oznacza-dla-pacjentow,8404.html.