Stan przedcukrzycowy nie boli. Jak bezpłatnie sprawdzić glukozę

Treść
14 listopada przypada Światowy Dzień Cukrzycy. Hasło kampanii 2026 to „Early action on diabetes”: wcześniejsze rozpoznanie, dostęp do kompleksowej opieki i mniej stygmatyzacji. Żeby działać wcześnie, trzeba najpierw znać swój wynik.
Co wiemy o skali
W polskim badaniu WOBASZ II (dane z lat 2013-2014) nieprawidłową glikemię na czczo stwierdzono u 18,4% badanych dorosłych. W poprzedniej edycji, WOBASZ I (2003-2005), było to 9,3%.
Czego ta liczba nie mówi
To wynik pojedynczego pomiaru, a dane mają ponad dziesięć lat. Nieprawidłowa glikemia na czczo nie jest rozpoznaniem cukrzycy. Nie wolno więc pisać, że prawie co piąty Polak choruje. Korzystamy z abstraktu publikacji, pełny tekst jest płatny.
Trzy bezpłatne ścieżki, wszystkie przez POZ
- Bilans „Moje Zdrowie”: dla osób ubezpieczonych od 20. roku życia, w wieku 20-49 lat co 5 lat, od 50. roku życia co 3 lata. Pakiet podstawowy zawiera glukozę, a także morfologię, kreatyninę, lipidogram, TSH i badanie ogólne moczu.
- Zlecenie lekarza POZ w związku z prowadzonym leczeniem: m.in. glukoza, HbA1c i test obciążenia glukozą.
- Opieka koordynowana w POZ: ścieżka diabetologiczna obejmuje cukrzycę i stan przedcukrzycowy. To indywidualny plan opieki medycznej, edukacja zdrowotna i porady dietetyka.
Co zrobić z wynikiem
Omów go z lekarzem POZ. Nie podajemy tu wartości progowych: pojedyncza liczba nie zastępuje oceny lekarza, który zna Twoje choroby, leki i przygotowanie do badania.
Pierwszy krok
Zadzwoń do swojej przychodni i zapytaj o bilans „Moje Zdrowie” albo o zlecenie badania.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.
Źródła
WHO, Światowy Dzień Cukrzycy 2026 - who.int/campaigns/world-diabetes-day/2026; WOBASZ I i II, Diabetic Medicine (abstrakt) - onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/dme.14333; pacjent.gov.pl, program „Moje Zdrowie” - pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie; pacjent.gov.pl, badania zlecane przez lekarza POZ - pacjent.gov.pl/jakie-badania-moze-zlecic-lekarz-poz; NFZ, opieka koordynowana w POZ - nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-opieka-koordynowana-w-poz-co-oznacza-dla-pacjentow,8404.html.
