HPV to nie tylko sprawa kobiet. Co warto wiedzieć o wirusie i nowotworach głowy i szyi

HPV (wirus brodawczaka ludzkiego) kojarzy się przede wszystkim z rakiem szyjki macicy. Światowa Organizacja Zdrowia wymienia jednak szerszą listę nowotworów, z którymi wiąże się ten wirus: raka sromu, pochwy, prącia, odbytu oraz jamy ustnej i gardła. Według WHO w 2019 roku HPV spowodował na świecie ok. 620 tys. przypadków nowotworów u kobiet i ok. 70 tys. u mężczyzn.

Nowotwory głowy i szyi w Polsce

To nowotwory błony śluzowej jamy ustnej, gardła, krtani, nosa i zatok. W Polsce co roku rozpoznaje się je u ok. 11 tys. osób. Najczęściej chorują dorośli po 45. roku życia, a mężczyźni - pięć razy częściej niż kobiety. Alkohol i papierosy przyczyniają się do 75% złośliwych nowotworów głowy i szyi. Zakażenie HPV jest kolejnym czynnikiem ryzyka.

Objawy, których nie warto przeczekiwać

Do lekarza warto zgłosić się, jeśli dłużej niż 3 tygodnie utrzymuje się:

• ból gardła,
• trudności w przełykaniu,
• niegojąca się ranka w jamie ustnej,
• przewlekła chrypka,
• powiększone węzły chłonne na szyi.

Nie muszą oznaczać nowotworu - ale ocenić to może tylko lekarz.

Co możesz zrobić

• Zaszczep dziecko. Od 1 września 2024 r. w Polsce działa powszechny program szczepień przeciw HPV. Bezpłatnie mogą się zaszczepić dziewczęta i chłopcy po ukończeniu 9 lat do 14 lat. Szczepienie jest zalecane (nie obowiązkowe), a zapisy prowadzi przychodnia POZ.
• Ogranicz czynniki ryzyka, na które masz wpływ: palenie i alkohol.
• Nie przeczekuj objawów trwających dłużej niż 3 tygodnie.

Dla profesjonalistów ochrony zdrowia: 16 października 2026 r. w Warszawie odbędzie się I Interdyscyplinarna Konferencja „Nowości w leczeniu nowotworów głowy i szyi” - m.in. o epidemiologii i profilaktyce HPV. Udział bezpłatny, wyłącznie dla profesjonalistów ochrony zdrowia: www.uniwersytetzdrowia.pl/wydarzenia/i-interdyscyplinarna-konferencja-nowotwory-glowy-i-szyi-2026-10-16

Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.

Źródła

WHO, „Human papillomavirus and cancer” (05.03.2024) · pacjent.gov.pl, „Nowotwory głowy i szyi” (27.05.2024) · pacjent.gov.pl, „Kalendarz szczepień dzieci i młodzieży na 2026 rok” (27.01.2026) · Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH, „Program Szczepień Ochronnych w 2026 roku” (30.01.2026)